İspaniyanın tipik qələbəsi: topa nəzarət, boğucu pressinq və güclü ehtiyat qüvvə
İspaniyanın 2026-cı il dünya çempionatının finalında Argentina üzərində qazandığı qələbə çox baxımlı olmasa da, tamamilə layiqli idi.
Əslində, İspaniyanın turnirdə keçirdiyi demək olar ki, hər oyunu eyni cümlə ilə xarakterizə etmək mümkündür.
65 faiz topa nəzarət-İspaniyanın dünya çempionatındakı klassik göstəricisi
Dəqiq desək, İspaniya finalda topa 65,1 faiz nəzarət etdi. Bu göstərici komandanın turnir üzrə orta nəticəsi olan 63,9 faizə demək olar ki, tam uyğun gəlirdi.
Rəqibin də topa nəzarət göstəricisinə görə turnirin ən yaxşı beş komandası sırasında yer alan Argentina olduğunu nəzərə alsaq, bu, çox güclü nəticədir. İspaniya ən yüksək səviyyəli və mürəkkəb qarşılaşmada belə öz oyun fəlsəfəsindən imtina etmədi.
Vacib məqam budur ki, Argentina millisinin azlıqda qalması oyunun ümumi mənzərəsinə ciddi təsir göstərmədi. Enzo Fernandes meydandan qovulana qədər də İspaniya topa 65,9 faiz nəzarət edirdi.
Lionel Skaloninin taktiki dəyişikliklərinin də təsiri minimal oldu.
Argentina heyətində əsas sürpriz Leandro Paredesin start heyətində yer almaması idi. Paredes 90 dəqiqəyə düşən ötürmə sayına görə dünya çempionatının ən fəal futbolçusu idi və bu göstəricidə hətta Rodrini də qabaqlayırdı.
Onun əvəzinə Niko Qonsales meydana çıxdı. Dayaq yarımmüdafiəçiləri kimi isə Enso Fernandes və Aleksis Mak Allister çıxış etdilər.
Bu seçim göstərirdi ki, Skaloni təşəbbüsü ələ keçirməyə çalışmır. Fernandes və Mak Allister ötürmə verən dayaq yarımmüdafiəçisi rolunu oynaya bilirlər, lakin klublarında bu funksiyaları adətən digər tərəfdaşları ilə bölüşürlər. Onlar müəyyən həcmdə oyunun qurulmasını öz üzərlərinə götürə bilsələr də, tam nəzarəti ələ keçirmək üzrə ixtisaslaşmayıblar.
Sürətli Niko Qonsalesin seçilməsi də Skaloninin planına uyğun idi. Böyük ehtimalla, onun sürətindən istifadə edərək İspaniyanın yüksək müdafiə xəttinin arxasında boşluqlar tapmaq istəyirdilər.
Ancaq ilk hissədə Skaloninin planı işləmədi. Argentina Qonsalesi müdafiəçilərin arxasına göndərilən ötürmələrlə oyuna daxil etməyə çalışırdı. İlk su fasiləsinə qədər final üçdəbirinə verilən ötürmələrin əksəriyyətinin Nikonun zonasına istiqamətləndirilməsi də bunu göstərirdi.
Fasilədən sonra Skaloni komandanı əvvəlki, daha tanış oyun modelinə qaytarmağa çalışdı. Qonsales meydanı tərk etdi, Paredes isə dayaq zonasına qayıtdı. Argentina yenidən topa nəzarətə və turnir boyunca istifadə etdiyi klassik oyun rejiminə üstünlük verdi.
İkinci hissənin əvvəlində argentinalılar topu daha çox saxlamağa başladılar. Lakin bu vəziyyət uzun çəkmədi. İspaniya sonradan topa nəzarət göstəricisini hətta 69,8 faizə qədər artırdı.
Argentina əsas vaxt ərzində bir dəfə də zərbə vurmadı
Argentina dünya çempionatlarının final tarixində 90 dəqiqə ərzində qapıya heç bir zərbə vura bilməyən ilk komanda oldu.
Əlbəttə, statistik göstəricini sıfırdan çıxarmaq üçün 30 metrdən tribunaya doğru belə bir zərbə vurmaq olardı. Lakin problem onda idi ki, Argentina çox nadir hallarda İspaniyanın qapısına həmin məsafəyə qədər yaxınlaşa bilirdi.
Topa bu qədər az nəzarət edərkən, sadəcə zərbə vurmaq xətrinə topu itirmək də məntiqli görünmürdü.
Argentina bu uzun qarşılaşmada cəmi 0,17 xG topladı. Hücum baxımından olduqca zəif oyun idi.
Lakin məsələ yalnız Argentinada deyildi. Turnir boyunca İspaniya ilə qarşılaşan hər bir rəqib hücumda ciddi problemlər yaşadı. İspaniya bunun baş verməsi üçün bütün imkanlardan istifadə etdi.
İspaniya bütün dünya çempionatı ərzində cəmi bir qol buraxdı. Həmin qolu da 1/4 finalda Belçika vurdu.
Komanda hər oyunda orta hesabla rəqibə cəmi 0,29 xG imkanı verdi. Səkkiz oyunluq məsafədə bu, inanılmaz nəticədir.
Bu göstəricidə ikinci yerdə olan Kolumbiyanın orta nəticəsi 0,62 xG idi. Yəni İspaniyadan iki dəfədən çox. Üstəlik, Kolumbiya turnirin həlledici mərhələlərinə qədər də irəliləməmişdi.
İspaniyanın pley-off mərhələsində rəqiblərinə verdiyi imkanlar belə idi:
* Portuqaliya-0,63 xG;
* Belçika-0,35 xG;
* Fransa-0,31 xG;
* Argentina-0,17 xG.
Yalnız əsas 90 dəqiqəni nəzərə alsaq, Argentina İspaniyaya qarşı ümumiyyətlə 0,00 xG yaratdı.
Maraqlıdır ki, İspaniya çox nadir hallarda klassik mənada müdafiə olunurdu. Yəni komanda topsuz şəkildə öz meydanında geri çəkilib gözləmirdi.
Unai Simonun bu dünya çempionatında etdiyi seyvlərin sayı, yüksək müdafiə xəttini sığortalamaq üçün cərimə meydançasından kənara çıxışlarının sayından daha az idi.
İspaniya topa nəzarət etməklə həm ardıcıl hücum qurur, həm də eyni zamanda müdafiə olunurdu. Top itirilən anda isə turnirin ən yaxşı əks-pressinq mexanizmi işə düşürdü.
Heç bir başqa komanda təzyiqi İspaniya qədər təşkilatlanmış, intensiv və ən əsası effektiv şəkildə tətbiq edə bilmirdi.
Rəqib pressinqi uzun ötürmə ilə keçməyə çalışdıqda isə Pau Kubarsi və Emerik Laport həmin topların demək olar ki, hamısını zərərsizləşdirirdilər.
Bu, müasir klub futbolunun əsas tendensiyalarından biridir. Böyük komandalar artıq çox vaxt öz meydanlarında deyil, rəqib meydanında “müdafiə olunurlar”.
Rodri yaxşı oynayırsa, İspaniya da yaxşı oynayır
Rodri yalnız dünya çempionu olmadı, eyni zamanda turnirin ən yaxşı futbolçusu seçildi.
Turnirdə çox sayda məhsuldar hücumçunun olduğunu və qol vuran futbolçuların adətən daha çox diqqət çəkdiyini nəzərə alsaq, bu seçim müəyyən mənada gözlənilməz idi.
Rodri İspaniya millisinin fundamental futbolçusudur. O, topa nəzarətin qarantı, demək olar ki, hər bir ardıcıl hücumun təşkilatçısı və rəqib hücumlarının dağıdıcısıdır.
Rodri bunu həm öz dayaq zonasında, həm də meydanın daha yuxarı hissələrində edir. Hətta onun rəqibi irəlidə qarşıladığı epizodları, öz cərimə meydançası qarşısındakı müdaxilələrindən daha tez-tez görmək mümkündür.
Bu, taktiki savadla fiziki dominantlığın nümunəvi birləşməsidir.
Rodrinin oyunu oxumaq, meydanda düzgün mövqe tutmaq və tərəfdaşları ilə kommunikasiya qurmaq bacarığı heç yerə yox olmayıb. Lakin çarpaz bağ zədəsindən sonra onun fiziki vəziyyəti ilə bağlı müəyyən problemlər var idi.
Bu dünya çempionatının Kabo-Verdeyə qarşı ilk oyununda Rodri bir neçə səhvə yol verdi. Ancaq turnirin qalan bütün oyunlarında birlikdə buraxdığı səhvlərin sayı həmin ilk matçdakından daha az oldu.
Argentina ilə finalda Rodri yenə öz klassik səviyyəsində çıxış etdi:
* ötürmə dəqiqliyi-95 faiz, 106 ötürmədən 101-i dəqiq;
* final üçdəbirinə ötürmələr üzrə lider-16;
* topalmalar üzrə lider-4;
* 10 mübarizədən 8-i qazanıldı;
* 3 qayda pozuntusu qazandı- İspaniya heyətində ən yaxşı göstərici.
Rodri özü də iki dəfə qaydanı pozdu. Lakin bunu özünəməxsus üslubda etdi: perspektivli hücumların başlanğıcında taktiki follarla onları dayandırdı.
Dünyada rəqib hücumlarını bu qədər gözə batmadan və sakit şəkildə öldürməyi bacaran az futbolçu var.
Möhtəşəm yarımmüdafiəçidən möhtəşəm turnir.
Cinah müdafiəçilərinin qol hücumlarında rolu İspaniyanın əsas silahlarından biri oldu
Ferran Torresin çempionluq qolundan əvvəlki hücumda qolöncəsi ötürməni Pedro Porro verdi.
Bu, birbaşa məhsuldar fəaliyyət sayılmasa da, çox vacib epizod idi. Müasir futbolda belə hərəkətlər nəhayət ki, qiymətləndirilməyə başlayıb. Hətta PSJ futbolçularının müqavilələrində qolöncəsi ötürmələrə görə ayrıca bonuslar da nəzərdə tutulur.
İspaniyanın cinah müdafiəçilərinin dünya çempionatında birbaşa məhsuldar fəaliyyəti də kifayət qədər oldu.
Pedro Porro, Mark Kukurelya və Markos Lyorente turniri ümumilikdə beş qol və məhsuldar ötürmə ilə başa vurdular.
Bu göstərici altıya da çata bilərdi. Lakin Səudiyyə Ərəbistanına vurulan qollardan biri avtoqol kimi qeydə alındı. Həmin epizodda zərbəni əvvəlcə Kukurelya vurmuşdu.
Beş məhsuldar fəaliyyət belə İspaniyanın qalib gəldiyi Avropa çempionatındakı göstəricidən üç vahid çoxdur.
Bu, təsadüf deyil.
Dünya çempionatında İspaniyanın cinahlardakı əsas təhlükə mənbəyi məhz cinah müdafiəçiləri oldu.
Avropa çempionatında onların rolu daha çox dəstəkləyici xarakter daşıyırdı. Cinah müdafiəçiləri Lamin Yamal və Niko Uilyamsın üstün keyfiyyətlərini üzə çıxarmağa kömək edirdilər.
Ancaq hər iki vinger dünya çempionatına zədə problemləri ilə yaxınlaşdı. Bu səbəbdən Kukurelya və Porro hücumda çox vacib alternativə çevrildilər.
Dünya çempionatının ən çox istifadə olunan əvəzləməsi finalda da işə yaradı
62-ci dəqiqədə Luis de la Fuente Fabian Ruisi Pedri ilə əvəzlədi.
Bu, sadəcə İspaniyanın klassik əvəzləməsi deyil, bütün turnirin ən çox təkrarlanan oyunçu dəyişikliyi idi.
Dünya çempionatında artıq yeddinci dəfə idi ki, bu futbolçulardan biri digərini əvəz edirdi.
Onlar yalnız Kabo-Verde ilə ilk matçda birlikdə start heyətində meydana çıxmışdılar. Daha sonra isə bir mövqe uğrunda rəqiblərə çevrildilər.
Əvvəlcə mübarizədə Pedri üstün idi. Pley-off mərhələsində isə Fabian Ruis əsas heyətdəki yerini geri aldı.
Pedrinin finalda meydana çıxması De la Fuentenin Leandro Paredesin oyuna daxil edilməsinə reaksiyası idi.
Argentina təşəbbüsü tam ələ keçirə bilməsə də, topu əvvəlkindən daha uzun müddət saxlamağa başlamışdı.
Pedrinin meydana çıxmasına qədər olan hissədə Argentina topa 45,5 faiz nəzarət etmişdi. Finalın ümumi mənzərəsini nəzərə alsaq, bu, argentinalılar üçün görünməmiş rahatlıq idi.
Pedri İspaniyaya oyuna nəzarəti qaytarmağa kömək etdi. Onun meydana çıxmasından əsas vaxtın sonuna qədər İspaniya topa 77 faiz nəzarət etdi.
Pedri meydanda olduğu müddətdə ötürmə göstəricilərinə görə ən yaxşı futbolçu oldu.
Onun təsiri yalnız pressinq və topsuz qaçışlarla dolayı şəkildə hiss edilmirdi. Pedri top vasitəsilə birbaşa oyuna təsir göstərirdi.
Bununla da kifayətlənmədi. İlk bir saatı buraxmasına baxmayaraq, yaratdığı qol imkanlarının sayına görə matçın ən yaxşısı oldu. Pedri dörd təhlükəli epizod yaratdı.
O, İspaniyaya yalnız nəzarət deyil, həm də komandanın müəyyən müddət ərzində çatışmayan kəskinliyi gətirdi.
Bu da İspaniyanın turnirdəki əsas xüsusiyyətlərindən biri idi: matçın sonu yaxınlaşdıqca komanda daha çox qol imkanı yaradırdı.
İspaniyanın hər bir əvəzləməsi təhlükəli silaha çevrildi
Portuqaliya ilə 1/8 final qarşılaşmasında Mikel Merino 85-ci dəqiqədə meydana çıxdı və 90+1-ci dəqiqədə oyunun yeganə qolunu vurdu.
Belçika ilə 1/4 finalda Merino 86-cı dəqiqədə oyuna daxil oldu və 88-ci dəqiqədə qələbə qolunun müəllifi oldu.
Argentina ilə finalda isə o, 75-ci dəqiqədə meydana çıxdı. Qol vura bilmədi, lakin bunun üçün çox əlverişli imkanı var idi.
İspaniya yenə də ehtiyat oyunçunun vurduğu qol sayəsində qalib gəldi. Məhsuldar ötürməni də sonradan meydana çıxan futbolçu verdi.
Niko Uilyams topu Ferran Torresə endirdi və Ferran çempionluq qolunu vurdu.
Ferran turnirdə bundan əvvəl də çox vacib bir epizodun iştirakçısı olmuşdu. Portuqaliya ilə oyunda Merinonun irəli qaçışını görərək rəqib müdafiəsini kəsən ötürməni məhz o vermişdi.
Həmin məhsuldar ötürmə Ferranın finala qədər turnirdəki yeganə birbaşa məhsuldar fəaliyyəti idi. Onu da ehtiyatdan meydana çıxdıqdan sonra etmişdi.
Niko Uilyamsın Ferrana verdiyi ötürmə isə onun ehtiyatdan meydana çıxdığı altı oyunda ilk məhsuldar fəaliyyəti oldu.
Onun ən yaxşı çıxışı məhz finala təsadüf etdi.
Uilyams meydana daxil olduqdan sonra İspaniyanın cinah hücumları daha müxtəlif oldu. Komanda artıq yalnız Lamin Yamalın cinahından asılı deyildi.
Top Yamalın cinahında olduğu zaman isə Niko cərimə meydançasının mərkəzində və ya uzaq dirəkdə əlavə ünvan rolunu oynayırdı.
SPORTİNFO.AZ

