Naci Şensoy Azərbaycan futbol ictimaiyyəti üçün sevilən simadır.
Türkiyəli mütəxəssisin səsləndirdiyi fikirlər və verdiyi açıqlamalar hər zaman diqqət çəkir, bəzən isə geniş rezonans doğurur.
Şensoyla uzun müddətdir söhbətləşmirdik.
Bu dəfə onunla əlaqə saxlamağımızın məqsədi Azərbaycan futbolunun hazırkı vəziyyəti, klublarımızın avrokuboklardakı çıxışı, Premyer Liqanın səviyyəsi və təbii ki, onun vaxtilə çalışdırdığı “Turan Tovuz”la bağlı suallara cavab tapmaq idi.
Əlaqə saxladıq, söhbətləşdik. Səmimi və kifayət qədər maraqlı müsahibə alındı.
(əvvəli ötən yazıda - https://www.sportinfo.az/idman_xeberleri/musahibe/260816.html)
- Ərəblər necə düşünür ki?
- Ərəb futbolunda milyardlar dövr edir. Kriştiano Ronaldo kimi dünya ulduzunun sayəsində ölkəyə və futbola diqqət çəkməyə çalışırlar. Ərəblər bunu ona görə edirlər ki, buna ehtiyacları var. Futbolu cəmiyyətdə daha da populyarlaşdırmağa, müəyyən sosial dəyişikliklərə nail olmağa. Məsələn, Səudiyyə Ərəbistanında artıq qadınların stadionlara buraxıldığını görürsünüz. Mən orada çalışmışam, “Najran” klubunda işləmişəm və həmin dövrdə qadınların cəmiyyətdəki vəziyyətinin heç də ürəkaçan olmadığının şahidi olmuşam. İndi isə tədricən islahatlar aparılır. Onların belə addımlara ehtiyacı var. Ronaldo və digər dünya səviyyəli futbolçuların Səudiyyə Ərəbistanına gətirilməsi də bu prosesin bir hissəsidir. Məqsəd futbolu daha da tanıtmaq və cəmiyyətdə bu idman növünə marağı artırmaqdır. ABŞ-da da müəyyən mənada oxşar proses baş verdi. Orada uzun müddət futbol digər idman növlərinin, xüsusilə amerikan futbolu və beysbolun kölgəsində qalmışdı. Lakin Pelédən başlayaraq, daha sonra Messi kimi dünya şöhrətli futbolçuların ABŞ-a gəlməsi bu idman növünə marağın artmasına təsir göstərdi. Tədricən futbol ABŞ-da daha geniş auditoriya qazandı. Bu gün artıq ABŞ milli komandası əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha ciddi futbol layihəsinə çevrilib. Yəni futbol tarixində belə nümunələr var. Əvvəllər həmin ölkələrdə bu oyuna böyük maraq yox idi, sonradan müxtəlif vasitələrlə futbolu insanlara sevdirdilər. Səudiyyə Ərəbistanında da hazırda buna bənzər proses gedir.
- Türkiyə futbolunun bu yolla populyarlıq qazanmasına gərək yoxdur axı. Millinin 2002-cildəki dünya üçüncülüyü, “Qalatasaray”ın 2000-ci ildə UEFA kubokunu qazanması futbolu yetərincə tanıdıb və sevdirib.
- Mən də onu deyirəm ki, Türkiyənin buna ehtiyacı yoxdur. Azərbaycanın isə ümumiyyətlə ehtiyacı yoxdur. Türkiyədə daim bahalı transferlərə, böyük adlara üstünlük verilməsi mənim şəxsi dünyagörüşümə uyğun deyil. Mən Atatürkçü düşüncəyə sahib olduğum üçün məsələyə bir qədər fərqli baxıram və açıq danışmaq lazımdırsa, bu yanaşma mənim xoşuma gəlmir.
- Burada başqa bir məsələ də var. Azərbaycan klublarının Avropada qazandığı uğurlarda legioner futbolçuların danılmaz rolu var. Belə deyim, pul və ağıllı siyasət nəticəsində klublarımız adından söz etdirir. Di gəl, bacarıqlı yerli futbolçu sarıdan korluq çəkirik. Türkiyədə isə yerli futbolçular yetişir, milli səviyyəsində xoş təsir bağışlayır, Avropanın aparıcı liqalarına üz tuturlar. Yerli oyunçuların yetişməsi, milli komandanın nəticələri baxımından Azərbaycan niyə Tütkiyə ola bilmir?
- Bu suala bütövlükdə, yalnız bir faktorla, yəni bir səbəblə cavab vermək mümkün deyil. Bu, kompleks məsələdir. Məsələn, həm siyasi, həm idman, həm də mədəni-sənət baxımından. Qarabağı dünyaya tanıtdıq ki, Azərbaycanın torpağıdır və sonda da haqqımızı aldıq. Eyni şəkildə Azərbaycan futboluna da baxmaq lazımdır. Baxın, mən əslən kosovoluyam. Orada doğulmuşam, orada futbol oynamışam. 1987-ci ildə Kosovadan Türkiyəyə gəldim. Burada 5 il futbol oynadım, sonra məşqçiliyə başladım və hələ də Türkiyədə yaşayıram. Mən türkəm. Çox şükür, Kosovo türküyəm. Kosovada, bildiyiniz kimi, əhalinin 90 faizi albanlardır, amma Osmanlıdan qalma bir qrup türk də yaşayır, xüsusilə Priştina şəhərində. Demək istədiyim budur ki, Kosovonun əhalisi cəmi 1,5 milyondur. Gördünüz yəqin, Kosovo dünya çempionatına vəsiqə uğrunda Türkiyə ilə birbaşa mübarizə aparırdı. Bir tərəfdə 1,5 milyonluq Kosovo, digər tərəfdə 8-10 milyonluq Azərbaycan. Kosovo, Gürcüstan və ya Azərbaycandan daha kiçik ölkələrlə müqayisə etdikdə də görürsünüz ki, burada həqiqətən problem var. Dövlət, Gənclər və İdman Nazirliyi bununla bağlı çox ciddi araşdırma aparmalı, səbəbləri müəyyənləşdirməlidir. “Turan”da işlədiyim ilk dövr yadınızdadır?
- Əlbəttə, yadımdadır. 2004-05 mövsümündə çempionluq uğrunda amansız mübarizə gedirdi və rəhbərlik etdiyiniz komanda sezonu 4-cü pillədə başa vurmuşdu.
- Ay sağ ol! Vidadi Əhmədovla işlədiyim dövrdə və ondan sonra mərhum Tahir Yusifovla çalışdığım vaxt “Turan”da U-21 millinin beş futbolçusu yer almışdı. Kamran Ağayevi 19 yaşında meydana buraxdım. Hətta çox yaxşı xatırlayıram, “İnter”ə qarşı oyunda 3:4 hesabı ilə məğlub olmuşduq və Kamran çox pis qollar buraxmşdı. Oyundan sonrakı mətbuat konfransında jurnalist mənə sual dedi ki, “Kamrana şans vermisiniz, komandan yaxşı oynadı, amma qapıdakı uşaq pis qollar buraxdı”. Mən də dedim: “Bunu bir yerə yazın. Nə qədər təəssüf doğursa da, biz bir gün Azərbaycandan ayrılacağıq, amma Kamran Ağayev Azərbaycan futboluna 15 il xidmət edəcək”. Elə də oldu. Təkcə Ağayevin karyerasına baxmaq kifayətdir. Deməli, cəsarətli olmaq lazımdır. Qardaş, bu iş cəsarətsiz olmaz. Bir çox hallarda əcnəbilərə çox oynamaq imkanı verirlər. Bir az risk etmək, gənc futbolçunu sınamaq lazımdır.
- Şans verirlər, amma istəyərək yox, sanki məcburiyyətdən.
- Məşqçilər, xüsusilə azərbaycanlı məşqçilər bu məsələdə daha cəsarətli olmalıdırlar. Ehtiyac varsa və seçim arasında qalmısansa, yerli futbolçuya şans verməlidirlər. Əgər həmin futbolçunun potensialı varsa, onu meydana buraxmaqdan çəkinməməlidirlər. Bizim vaxtımızda da kifayət qədər təcrübəli futbolçular var idi. “Turan”da Özbəkistan millisinin təcrübəli qapıçısı Oleq Belyakov oynayırdı. Oleqi oynada-oynada yanında bir istedad, bir potensial görürdük. Ona görə də heç çəkinmədən, çox cəsarətli şəkildə Kamran Ağayevin yolunu açmışdıq. Daha nələr, nələr… Ayxan Abbasov cavan idi, küçədən götürdük, qardaş. Oynadı, təcrübə topladı, yetişdi. Bu gün isə Azərbaycan millisinin baş məşqçisidir. Bir az cəsarətli olmaq lazımdır.
- Məncə, bu məsələ təkcə baş məşqçilərə bağlı iş deyil. Baş məşqçilərin qarşısına avrokuboklara vəsiqə qazanmaq tapşırığı qoyulur deyə, məcburiyyətdən legionerlərə güvənməli olurlar.
- (davamı olacaq)
HƏBİB
